PROJENİN AMACI

Projenin amacı, “Türkiye’de yaşayan Karaçay-Balkar Türklerinin somut olmayan kültürel mirasının (SOKÜM) derlenmesi, arşivlenmesi, korunması ve yeni kuşaklara tanıtılmasıdır”.

Karaçay-Balkarlılar, 19. yüzyıl sonlarında, farklı gruplar halinde Anadolu’ya göç etmiş olup, yüz yılı aşkın bir süredir yaşamlarını Türkiye’de sürdürmektedirler. Karaçay göçmenler yeni yurtlarında köy tipi küçük yerleşim yerleri kurmuşlar ve buralarda geleneksel kültürlerini tüm zenginliğiyle yaşatmayı başarmışlardır.

Türkiye’de 1950’lerden sonra artan köyden kente göç olgusuyla birlikte, Karaçaylılarda da kentleşme oranı sürekli artmıştır. Kentleşme, her ne kadar eğitim ve istihdam oranının artması gibi olumlu boyutlar içerse de, Karaçaylar için özgün kültürün unutulması ve terk edilmesi riskini doğurmuştur. Özellikle son yıllarda, küreselleşmenin de etkisiyle kitle iletişim araçları ve sosyal medyadan pompalanan popüler kültür ile tüketim kültürü eksenli küresel bir tek tip yaşam tarzı tüm ülkeyi etkilemekte; tüm kültürel farklılıkların (zenginliklerin) ortadan kalkmasına yol açmaktadır. Bin yıllık özgün bir oluşum olan Karaçay-Balkar kültürü, bu süreçte tüm birikimiyle birlikte yok olma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Nitekim Karaçay-Balkar dili de, UNESCO tarafından “Yok olmanın Eşiğindeki Diller” listesine alınmış bulunmaktadır. Üstelik Türkiye’deki Karaçaylılar, anavatan Kafkasya’daki soydaşlarında unutulan pek çok otantik kültür ögesini de günümüze kadar koruyabilmişlerdir.

Bu nedenle; bu çalışmanın amacı, dernek çatısı altında bir araştırma ekibinin oluşturulması ve yürütülecek bir alan araştırmasıyla, Türkiye’de yaşayan Karaçay-Malkarlıların somut olmayan kültürel mirasının tespit edilerek geleceğe taşınması olarak belirlenmiştir. Araştırma dâhilinde, kültürü yaşatan kişilerle gerçekleştirilecek etnografik yöntemli sözlü tarih çalışmasıyla, tüm kültür öğeleri görüntülü olarak derlenip arşivlenecektir; sergilemeye değer kültürel materyaller toplanacaktır. Verilerin düzenlendikten sonra, etkileşimli kitap, web sitesi, video belgesel, konferanslar ve dernek binasında yer alacak toplanan kültürel materyallerden oluşturacakları bir “kalıcı sergi” aracılığıyla tanıtılması sayesinde, Karaçay-Balkar halk kültürünün yeni kuşaklara aktarımına katkı sağlanması amaçlanmaktadır.